Hoofdstuk: 15.Examen   Sectie: 1   Afgerond: 97.6%


Examen: vragen

Hieronder vind je een lijst van alle vragen die in de voorgaande hoofdstukken vermeld zijn. Nadat je ze allemaal beantwoord hebt krijg je te horen hoeveel vragen je goed had, en krijg je een rapportcijfer. De hints en uitleg zijn dit keer niet beschikbaar.

Het is de bedoeling dat je zo goed mogelijk probeert de correcte antwoorden te geven over wat het libertarisme inhoudt, onafhankelijk van of je dat zelf een goede politiek mening of een correcte interpretatie van het vrijheidsideaal vindt.

1.Inleiding

1. Welke van de volgende uitdrukkingen zou je ongeveer als synoniem van het libertarisme kunnen beschouwen?

Neo-liberalisme
Kapitalisme
Socialisme
Vrije markt
Absolute individuele vrijheid
Volledig zelfbeschikkingsrecht

2. Wat is de relevante overeenkomst tussen het libertarisme en Latijn, die in de voorgaande tekst bedoeld werd?

Libertarisme en Latijn zijn alletwee moeilijk te leren.
Libertarisme en Latijn hebben allebei weinig praktisch nut.
Studie van libertarisme en Latijn zijn allebei goed voor het verkrijgen van logisch inzicht.

3. Wat is volgens de makers van deze cursus de belangrijkste oorzaak dat mensen het libertarisme afwijzen?

Het feit dat ze het onvoldoende kennen en begrijpen.
Ze begrijpen het libertarisme wel, maar hebben er allerlei verschillende bezwaren tegen.
Ze zijn te dom om het libertarisme te begrijpen.

2.Principe

4. Welke van de volgende handelingen beschouwen libertariërs als geweld?

Een man slaat zijn vrouw in elkaar.
Een junk steelt een fiets.
De politie arresteert iemand die de winkelsluitingswet overtreedt.
De politie arresteert een moordenaar.

5. Welke van de volgende handelingen beschouwen libertariërs als agressie?

Een man slaat zijn vrouw in elkaar
Een junk steelt een fiets
De politie arresteert iemand die de winkelsluitingswet overtreedt
De politie arresteert een moordenaar

6. Welke van de volgende regels geeft het libertarische principe het beste weer?

Iedereen is vrij om te doen en laten wat hij wil.
Iedereen is vrij om te doen en laten wat hij wil, zolang hij de gelijke vrijheid van anderen respecteert.
Iedereen is vrij met zijn lijf en eigendom te doen en laten wat hij wil, zolang hij het lijf of eigendom van anderen niet aantast.

7. Wat is het argument van libertariërs waarom mensen libertarische rechten horen te hebben?

Iedereen heeft recht heeft op libertarische vrijheid.
Libertarische vrijheid zorgt voor zoveel mogelijk welvaart voor zowel arm als rijk.
Allebei.

3.Persoonlijke vrijheid

8. Is Hitler volgens het Nolan-diagram links of rechts?

Links
Rechts
Geen van beide

9. Wat zijn, vanuit libertarisch perspectief, de twee minst goede argumenten voor het legaliseren van drugs?

Mensen hebben het recht zelf te beslissen wat goed voor hun is.
Drugs zijn absoluut slecht, maar mensen hebben het recht om slechte keuzes te maken.
Het is hypocriet dat koffie, alcohol en tabak wel legaal zijn en wiet en heroïne niet.
Na legalisering van drugs kunnen politie en justitie volledig worden ingezet voor echte misdaden.
Na legalisering zullen drugs goedkoper worden, zodat verslaafden niet hoeven te stelen om drugs te kunnen kopen.
Na legalisering zullen mensen juist minder drugs gebruiken, omdat de spanning van de verboden vrucht dan weg is.

4.Economische vrijheid

10. Welke van de volgende situaties zouden libertariërs als diefstal kenmerken?

Een zakkenroller pikt iemands portemonnaie.
Een zakkenroller pikt een tientje uit iemands portemonnaie, maar stopt in ruil daarvoor een bioscoopbon ter waarde van tien euro terug.
Inkomstenbelasting.

11. Welke van de volgende activiteiten zijn volgens libertariërs onrechtmatig?

Een boer vervuilt zijn eigen land.
Een boer vervuilt het land van zijn buurman.
Een werkgever ontslaat zijn werknemer op staande voet.
Een werkgever ontslaat zijn werknemer op staande voet, terwijl hij in het arbeidscontract een opzegtermijn van een maand heeft afgesproken.
Iemand geeft zijn eigen geld uit en weigert euro's als betaling aan te nemen.

5.Eigendomsrecht

12. Welke van de volgende situaties is libertarisch?

In een particuliere wijk geldt de regel dat bepaalde drugs niet gebruikt mogen worden.
In een particuliere wijk geldt de regel dat ouders hun kinderen niet mogen slaan.
In een particuliere wijk geldt de regel dat ouders hun kinderen wel mogen slaan.

13. Een piloot van een luchtvaartmaatschappij tekent bij indiensttreding een arbeidscontract. Daarin staat onder andere dat de piloot akkoord gaat het het ondergaan van een wekelijkse drugstest. Na een maand gaat de piloot naar de rechter en stelt dat deze clausule een onrechtmatige aantasting is van zijn persoonlijke levenssfeer door de luchtvaartmaatschappij. De luchtvaartmaatschappij stelt dat dat niet zo is, omdat de piloot vrijwillig met die regel instemde toen hij de baan accepteerde, en als het hem niet bevalt heeft hij de mogelijkheid ontslag te nemen. Wat zou een libertarische rechter oordelen?

De piloot krijgt gelijk, en de betreffende clausule in het arbeidscontract wordt nietig verklaard.
De luchtvaartmaatschappij krijgt gelijk, en de piloot moet of blijven meewerken aan de drugstesten of hij moet ontslag nemen.

14. Een piloot van een luchtvaartmaatschappij moet elke week een drugstest ondergaan op basis van een overheidswet, gericht op het bevorderen van de veiligheid van het vliegen. Er staat niets over in zijn arbeidscontract. De piloot gaat naar de rechter en stelt dat dit een onrechtmatige aantasting is van zijn persoonlijke levenssfeer door de overheid. De overheid stelt dat deze regel aan de piloot bekend was voordat hij in dienst ging, en dat hij dus vrijwillig met die regel instemde toen hij de baan accepteerde, en dat er dus geen sprake is van aantasting van zijn rechten. Wat zou een libertarische rechter oordelen?

De piloot krijgt gelijk.
De overheid krijgt gelijk.

6.Vrije associatie

15. Welke van deze overheidsingrepen zouden volgens libertariërs verkeerd zijn?

Jan nodigt alleen blanke collega's uit voor zijn verjaardagsfeestje, terwijl hij ook hele aardige zwarte collega's heeft. De overheid geeft hem een boete.
Jan krijgt een boete omdat hij een bordje op de deur van zijn café heeft hangen waarop staat: "Alleen voor blanken".
De overheid vaardigt een wet uit dat homoseksualiteit en heteroseksualiteit voortaan uit oogpunt van discriminatie verboden worden. Alleen biseksualiteit is nog toegestaan.
Jan stapt op straat in een taxi die hem tegen betaling naar het station brengt. De taxichauffeur krijgt een boete omdat hij geen taxi-vergunning heeft.
Jan bestelt op internet een vliegticket naar Rome. Een week later wordt hem op schiphol bij het inchecken gevraagd of hij socialist is. Hij antwoord: "Ja". Vervolgens wordt hij geweigerd omdat de luchtvaartmaatschappij die dag net een nieuwe regel heeft ingevoerd dat alleen libertariërs als klant worden geaccepteerd (Jan krijgt wel zijn geld terug). De overheid verplicht de maatschappij Jan toch naar Rome te vliegen.

16. In welke van de volgende gevallen is er sprake van discriminatie?

Een groep hangjongeren vernielt auto's van allochtonen.
Een groep hangjongeren weigert allochtonen tot hun vriendenclubje toe te laten.
Een man heeft als regel dat hij nooit socialisten uitnodigt op zijn verjaardagsfeestjes.

17. Waarom vinden libertariërs dat het ingooien van de ruiten van Joodse winkels verboden moet zijn?

Omdat er sprake is van discriminatie.
Omdat er sprake is van het initiëren van geweld.

18. Hoe verklaren libertariërs dat er vroeger in Zuid-Afrika in het economische verkeer zoveel gediscrimineerd werd tegen zwarten?

Omdat veel blanken nu eenmaal racistisch waren.
Omdat apartheid bij de wet geregeld werd.

7.Verzorgingsstaat

19. Soms wordt gesproken over het privatiseren van onderdelen van de verzorgingstaat. Zo is de ziektewet sinds enkele jaren 'geprivatiseerd'. Dat betekent dat de werkgever volledig verantwoordelijk is voor doorbetaling van het salaris tijdens het eerste ziektejaar, en zelf mag beslissen of en hoe hij zich daartegen wil verzekeren. Kun je met deze verandering zeggen dat de ziektewet nu conform het libertarisme is?

Ja.
Nee.

20. Je zou je kunnen afvragen: wat maakt het uit dat de overheid belastingen en premies heft voor de verzorgingsstaat? Immers: als de overheid dat niet zou doen zou iedere werknemer toch evenveel geld kwijt zijn om zichzelf te verzekeren. Welke van de volgende tegenargumenten zullen libertariërs onderschrijven?

Iedere burger heeft het principiële recht zelf te kiezen of, hoe en waartegen hij zich verzekert.
De overheid is eenheidsworst. Op de vrije markt zullen er veel meer verschillende verzekeringsopties zijn, met verschillende voorwaarden, zodat iedereen die regeling kan kiezen die het beste bij hem past.
De overheid is inefficiënt, dus waarschijnlijk ben je goedkoper uit als je het zelf via de vrije markt regelt.

21. Als libertariërs vragen waarom bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs wel door de overheid moeten worden geregeld en supermarkten en kleding niet, dan wordt soms geantwoord: omdat gezondheidszorg en onderwijs veel te belangrijk zijn om aan de vrije markt over te laten. Wat zou het beste libertarisch tegenargument zijn?

De aanname dat gezondheidszorg en onderwijs belangrijker zijn dan supermarkten en kleding is onzin. Zonder voedsel en kleding (tijdens de wintervorst) kun je niet overleven, zonder onderwijs en gezondheidszorg in de meeste gevallen wel.
De vrije markt werkt beter en is moreler voor alle goederen en diensten. Dus juist omdat gezondheidszorg en onderwijs zo belangrijk zijn is daar het argument voor de vrije markt alleen nog maar sterker dan voor minder belangrijke dingen.

22. Stel (hypothetisch) dat de overheid een bepaalde dienst toch even goedkoop als de vrije markt kan leveren. Welke bezwaren zouden libertariërs daar dan toch nog tegen kunnen hebben?

Het blijft principieel verkeerd dat de overheid belist hoe ons geld moet worden uitgegeven.
De benodigde belastingen verstoren nog steeds de arbeidsspecialisatie.
Hoe efficiënt en goedkoop de overheid de dienst ook levert, als er weinig behoefte aan is is het toch gedeeltelijk een verspilling van geld.
Als de overheid niets of minder dan de kostprijs rekent aan haar burgers, zorgt dat voor "overconsumptie" en daarmee geldverspilling.

23. Wat zou het beste libertarisch weerwoord zijn op de volgende kritiek: het overlaten van sociale verzekeringen aan de markt lost het probleem niet op dat mensen er misbruik van zullen maken.

Het overlaten aan de markt is moreel, omdat mensen dan niet meer verplicht belasting betalen voor een systeem dat ze niet zelf kiezen.
Op de vrije markt zullen door concurrentie sociale verzekeringen strenge regels tegen misbruik instellen, zodat de premies betaalbaar blijven.
Beide.

24. De overheid wil geld besparen op de AOW. Maar de politici willen niet zomaar korten op de AOW, omdat dat tot protesten zou kunnen leiden. Dus bedenken ze een briljant idee: ze gaan niet korten op de AOW, maar in plaats daarvan belasting heffen op de AOW-uitkering. Een protesterende ouderenorganisatie stelt dat die belasting op hetzelfde neerkomt als het korten van de AOW. Een politicus antwoordt dat dat niet het geval is, omdat het korten de AOW zou verlagen, terwijl een belasting alleen maar betekent dat ouderen nu ook meer gaan bijdragen aan de collectieve lasten en dus een solidair idee is. Wie heeft gelijk?

De ouderenorganisatie.
De politicus.

25. Libertariërs willen bijvoorbeeld de overheidssubsidies voor onderwijs afschaffen. Wat zouden volgens libertariërs goede tegenargumenten zijn op de vraag: hoe moeten dan de kinderen van arme mensen hun studie betalen?

Omdat de belastingen veel lager zullen zijn zullen de armen ook beter in staat zijn de studie van hun kinderen te betalen.
Als onderwijs geprivatiseerd wordt zal het studeren door concurrentie veel goedkoper zijn.
De studenten zouden het geld kunnen lenen; aangezien ze met een goede opleiding later goed zullen verdienen zal het geen probleem zijn die lening af te betalen, mede ook omdat de belastingen veel lager zullen zijn.
De studenten zouden in deeltijd kunnen studeren en een bijbaantje kunnen nemen. Omdat de belastingen veel lager zijn zullen ze gemakkelijker van dat bijbaantje kunnen leven en hun studie kunnen betalen.
Het zal inderdaad aardig wat kosten voor kinderen van zowel arme als rijke ouders om te gaan studeren. Maar dat is niet per se slecht, omdat dat ervoor zorgt dat alleen die mensen gaan studeren die echt gemotiveerd zijn. In het huidige systeem zijn er veel mensen die maar gaan studeren omdat het toch gratis is.

26. Iemand noemt als bezwaar tegen het libertarisme dat het mooi is voor de rijken, maar het leven van de armen alleen maar moeilijker zal maken. Wat is een goed libertarische antwoord daarop?

Dat kan zijn, maar belastingheffing is nu eenmaal niet moreel.
Zowel arm als rijk zal er naar verwachting op vooruit gaan door meer vrije markt en lagere belastingen.

27. Libertariërs zijn tegen inkomensherverdeling. Waarom is de verdeling die op de markt tot stand komt volgens libertariërs moreel, zodat daar niet aan gesleuteld moet worden?

Libertariërs hebben er vertrouwen in dat in de vrije markt mensen op hun waarde zullen worden geschat. Werkgevers zullen goede werknemers belonen met een loon dat een goede afspiegeling is van hun productieve waarde. En consumenten zullen producenten meer betalen voor een product naarmate het product voor hun meer waarde heeft. Zo zullen mensen die het beste in de behoeften van anderen voorzien het meeste verdienen en dat is eerlijk.
De vrije markt is een systeem van vrijwillige afspraken en transacties tussen mensen. Mensen werken vrijwillig voor een loon waar ze mee akkoord gaan, mensen verkopen hun produkten vrijwillig voor een prijs waar men onderling mee akkoord gaat, enzovoort. Omdat vrijwillige afspraken en transacties moreel zijn, is de welvaartsverdeling die daardoor ontstaat volgens libertariërs ook moreel.

28. Is het niet vernederend als armen bij liefdadigheidsinstelingen moeten bedelen om hulp? Is het niet veel beschaafder als armen recht hebben op hulp? (Geef een libertarisch antwoord.)

Het is niet vernederend om om hulp te vragen.
Als er een recht is op hulp, dan loop je het risico dat mensen die het niet nodig hebben er misbruik van maken. Doordat het vragen om hulp enigszins vernederend is, verhoog je de drempel, en wordt misbruik tegengegaan.
Of vragen om hulp vernederend is, daar kunnen de meningen over verschillen. Maar in ieder geval is vrijwillige hulp moreel hoogstaander dan iemand (via de belastingen) dwingen een ander te helpen.

8.Privatisering

29. In welk van de volgende situaties is er volgens libertariërs sprake van onrechtmatige monoplie- of kartelvorming?

Microsoft probeert een nog groter deel van de markt te veroveren door haar besturingssysteem te koppelen met allerlei andere software.
Een automerk levert alleen auto's aan dealers onder voorwaarde dat ze geen auto's van andere merken verkopen.
Iemand noemt zichzelf arts terwijl hij geen officiële medische graad heeft.
Een man moet zijn artsenpraktijk sluiten omdat hij geen officiële medische graad heeft.

30. In welke van de volgende markten is er volgens libertariërs in belangrijke mate sprake van een onrechtmatig monopolie of kartel?

Onderwijs
Gezondheidszorg
Computers
Kleding

9.Politie en rechtspraak

31. Een veel voorkomend argument tegen het libertarisme is: als eigenaren of associaties allerlei beperkende regels kunnen invoeren, dan zijn dat toch ook een soort overheden? Wat is dan het verschil met nu?

Die 'overheden' zullen veel kleiner en talrijker zijn, zodat je veel gemakkelijker een 'overheid' kunt kiezen die jou bevalt, of een plek waar gewoon de libertarische regels gelden.
Die 'overheden' zijn moreel te verantwoorden, omdat het rechtmatig is dat iemand zelf bepaalt hoe zijn eigendom gebruikt mag worden. Zo vindt iedereen het ook normaal dat iemand zelf beslist of er in zijn huis wel of niet gerookt mag worden.
Deze 'overheden' zullen gebaseerd zijn op de werkelijke vraag van consumenten om volgens bepaalde regels te leven, waarbij er ook een grote mate van diversiteit en keuzevrijheid zal zijn, en waarbij er voldoende mogelijkheden zullen zijn om te leven op een plek zonder vrijheids-beperkende regels.
Een systeem van privé-rechtsregels komt tot stand op basis van vrijwillige contracten op een zo lokaal mogelijk niveau, terwijl de overheid één groot regels-monopolie met geweld oplegt aan alle inwoners van een groot gebied.
Alle bovengenoemde argumenten zijn goed.

32. Persoon A vernielt uit vandalisme de auto van B. A is niet lid van een rechtspraakorganisatie en B wel. De organisatie van B houdt een rechtszaak waarbij A wordt veroordeeld tot het betalen van de schade. A weigert mee te werken aan het proces en stelt dat de uitspraak niet op hem van toepassing is, omdat hij niet akkoord is gegaan met de rechtspraak en geen enkel contract heeft dat hem aan welke rechtspraak dan ook verbindt. De rechter geeft toch opdracht aan een politie-agent om persoon A te dwingen de schade te betalen. Is deze handeling libertarisch?

Nee, want het libertarisme is gebaseerd op vrijwilligheid. Aangezien A niet akkoord is gegaan met de rechtspraak mag hij niet gedwongen worden zich eraan te houden.
Ja, want het libertarisme is alleen tegen het initiëren van geweld. Het dwingen van een vandalist om de schade te vergoeden is geen geweldinitiatie, maar een redelijke reactie op de geweldsinitiatie van de vandalist.

33. Een moordenaar is lid van rechtspraakorganisatie A, zijn slachtoffer van rechtspraakorganisatie B. Organisatie A is tegen de doodstraf en biedt aan levenslange gevangenisstraf te accepteren. Organisatie B eist de doodstraf. Omdat organisatie B machtiger is dan A weigert het elke onderhandeling, compromis, of arbitrage door een derde organisatie en brengt de moordenaar ter dood. Is deze handeling libertarisch?

Nee, want het libertarisme is gebaseerd op vrijwilligheid. De doodstraf was alleen legitiem geweest als organisaties A en B via onderhandeling, contract of vrijwillige arbitrage tot deze uitkomst waren gekomen.
Ja, want het libertarisme is alleen tegen het initiëren van geweld. Het geven van de doodstraf aan een moordenaar is geen geweldsinitiatie, maar een reactie op een geweldsinitiatie door de moordenaar, en is daarom niet onlibertarisch.
Dat valt niet te zeggen. Het libertarisme stelt dat je geen geweld mag initiëren, maar doet er geen uitspraak over welke straf legitiem is als iemand de libertarische basisregel overtreedt.

10.Democratie

34. Welke van de volgende stellingen, over de verschillen tussen vrijheid en democratie, klopt volgens een libertarische analyse niet?

Democratie is een beslissingsmethode, en vrijheid is een situatie waarin mensen met hun leven en eigendom mogen doen wat ze willen.
In een democratie beslist iedereen mee over iedereen, onder vrijheid belist iedereen over zichzelf.
Stel 49 mensen willen naar Maastricht en 51 mensen willen naar Groningen. De democratische oplossing is dat de 100 mensen samen in een bus naar Groningen gaan. De vrijheids-oplossing is dat een bus met 49 mensen naar Maasticht gaat en een bus met 51 mensen naar Groningen.
Een democratische samenleving kan onvrij zijn.
In Nederland mag je er welliswaar niet voor kiezen dat je niet geregeerd wordt, maar elke burger mag wel zelf kiezen door welke partij hij bestuurd wordt.

35. Bij de parlementsverkiezingen zijn er doorgaans een stuk of tien miljoen uitgebrachte stemmen en heeft elke partij ongeveer zestig duizend stemmen nodig per zetel. Wat is grofweg de kans dat jouw individuele stem de zetelverdeling beïnvloedt?

Je stem heeft altijd invloed op de uitslag, dus 100%.
Een op zestig duizend.
Een op de tien miljoen.

36. Welke van de volgende stellingen zullen libertariërs fout of misleidend vinden?

In een democratie regeert het volk zichzelf.
Democratie is de dictatuur van de meerderheid.
Een democratie is de beste bescherming van minderheden.

37. Welke twee van de volgende drie argumenten tegen democratie zijn vanuit libertarisch perspectief het sterkste?

Een democratie is gebaseerd op het misverstand dat iedereen op bepaalde gebieden hetzelfde moet doen.
Binnen een democratie kan de meerderheid ervoor stemmen de vrijheid te beperken.
De politici doen, nadat ze gekozen zijn, vaak toch wat anders dan wat de meerderheid van het volk wil.

11.Oorlog

38. Waarom hebben sommige libertariërs er minder moeite mee als de overheid belastingen heft voor defensie, dan voor bijvoorbeeld de verzorgingsstaat?

Libertariërs vinden het bestrijden van armoede niet belangrijk.
Een leger kan nodig zijn om onze vrijheid te beschermen, en is lastig op vrijwillige basis te financieren omdat het een publiek goed is.

39. Welke van de volgende libertarische oplossingen, voor het probleem dat defensie een publiek goed is, is waarschijnlijk de beste?

Het publieke goed-probleem zou opgelost kunnen worden door de markt met verzekeringen. Mensen zouden zich dan kunnen verzekeren tegen de schade die ze ondervinden bij bezetting door een buitenlands leger. Verzekeringsmaatschappijen hebben dan een prikkel om de kans op die schade te verkleinen en zullen daarom een deel van de premies gebruiken om een defensief leger te financieren.
Je kunt van defensie grotendeels een particulier goed maken. Dat houdt in dat je maatregelen neemt zodat vooral de mensen die meebetalen aan het leger ervan profiteren, zodat iedereen een prikkel heeft om bij te dragen. Het leger kan bijvoorbeeld aankondigen dat ze in het geval van oorlog alleen die huizen en grondgebieden zullen beschermen van mensen die hebben bijgedragen.
Je kunt het publieke goed-probleem gedeeltelijk oplossen door een boycot-systeem. Mensen die wel meebetalen zouden kunnen afspreken niet-betalers economisch te boycotten om ze zodoende onder druk te zetten om ook hun bijdrage te leveren aan het beschermen van de vrijheid.

40. China krijgt vanuit het westen vaak kritiek dat ze Tibet onderdrukken. China antwoordt dan steevast: dat zijn binnenlandse aangelegenheden, jullie moeten je daar niet mee bemoeien. Wat vinden libertariërs daarvan?

China heeft gelijk. De Chinezen hebben het recht zelf te beslissen hoe ze hun binnenlandse zaken besturen.
China heeft ongelijk, want Tibet hoort niet bij China, dus heeft China niet het recht Tibet te bezetten en te onderdrukken.
China heeft ongelijk, want zij probeert het libertarische idee ('bemoei je niet met andermans zaken') toe te passen op landen i.p.v. op individuen. Maar libertariërs vinden dat je moet kijken naar wie agressie pleegt op individueel niveau.

41. Welk van de volgende argumenten zullen zowel 'isolationistische' als 'interventionistische' libertariërs een redelijk argument tegen de oorlog in Irak vinden?

Irak pleegde op het moment van de Amerikaanse inval geen agressie tegen andere landen, dus was er geen morele legitimatie voor een oorlog.
De oorlog werd voornamelijk gevoerd om de belangen van het militair-industriële complex te dienen.
Over argumenten voor kun je twisten, maar er zijn in ieder geval ook grote nadelen aan het beginnen van een oorlog, zoals het gebruik van belastinggeld, gesneuvelde soldaten, onschuldige burgerslachtoffers en, in Irak, de resulterende chaos en burgeroorlog.
Als er al een overheidsleger is, mag dat alleen gebruikt worden ter directe verdediging van het eigen land.

42. In welk van de volgende gevallen is er volgens libertariërs sprake van agressie?

De misdaden van Nazi-Duitsland tegen de joden.
De Nazi-bombardementen op Rotterdam.
Het heffen van belastingen in Amerika om Nazi-Duitsland te verslaan.
De dienstplicht in Amerika tijdens de tweede wereldoorlog.
De geallieerde bombardementen op Duitse en Japanse burgers.

43. Voor welk van de volgende oorlogen/partijen zouden libertariërs de meeste sympathie hebben?

De Amerikaanse deelname aan de eerste wereldoorlog.
De Amerikaanse deelname aan de tweede wereldoorlog.
Het Nederlandse verzet tegen Spanje tijdens de 80-jarige oorlog.
De coalitie tegen Irak tijdens de eerste golfoorlog (1991).
De coalitie tegen Irak tijdens de tweede golfoorlog (2002-).

12.Afscheiding

44. Mag Tjetjenië zich volgens het libertarisme afscheiden van Rusland?

Ja, want de meerderheid heeft het recht zich af te scheiden. De eventuele minderheid binnen het afgescheiden gebied die het daar niet mee eens is, zal zich toch moeten schikken.
Ja, als daarna elke subgroep of elk individu binnen Tjetjenië zich opnieuw mag afscheiden of zich weer bij Rusland mag aansluiten.

45. Mag Tjetjenië zich volgens het libertarisme afscheiden van Rusland, als de afspraak daarbij is dat er geen verdere afscheiding van subgroepen zal worden toegestaan?

Ja, want weliswaar blijft iedereen dan onder het gezag van een staat, toch is de situatie een verbetering omdat je beter veel kleine staten kan hebben dan een paar grote. Hoe kleiner de staten, hoe meer mogelijkheden mensen hebben om met hun voeten te stemmen (=verhuizen naar een gebied met een overheid die ze beter bevalt).
Het libertarisme kan daar geen duidelijke uitspraak over doen. Het is een afweging tussen enerzijds het voordeel dat kleinere staten te prefereren zijn boven grotere staten en anderzijds het probleem dat Tjetjenië wellicht minder vrijheid aan haar burgers zal toestaan dan Rusland.

13.Kritiek op het libertarisme

46. Wat zijn goede tegenwerpingen tegen het argument dat het libertarisme uitgaat van de goedheid van de mens?

Het libertarisme gaat noch uit van de goedheid, nog van de slechtheid van de mens. Het libertarisme doet er alleen een uitspraak over welke handelingen toegestaan en welke verboden moeten zijn.
Libertariërs zien net als bijna iedereen de noodzaak in van een rechtsorde die optreedt tegen slechte mensen die (libertarische) misdaden begaan.
Je kunt het ook omdraaien: omdat libertariërs niet geloven in de goedheid van de mens vertrouwen ze er niet op dat politici hun macht niet zullen misbruiken.

47. Wat is het beste libertarische weerwoord op deze kritiek: het libertarisme is goed voor de rijken, maar slecht voor de armen?

Dat kan zijn, maar inkomensnivellering en de verzorgingsstaat zijn nu eenmaal niet moreel.
Zowel arm als rijk zal er naar verwachting op vooruit gaan door meer vrije markt en lagere belastingen.

48. Wat is het beste libertarische weerwoord op deze kritiek: als de regels in Nederland je niet bevallen kun je toch verhuizen?

Ja, maar er is nergens ter wereld een libertarische samenleving waar ik heen zou kunnen gaan.
De kritiek baseert zich ironisch genoeg op het libertarische principe dat iedereen zelf de regels mag maken op zijn eigendom. Maar op dezelfde wijze zou de mafia in Sicilië hun criminaliteit kunnen legitimeren door te stellen dat iedereen die het er niet mee eens is kan verhuizen. De fout in dat argument is dat iedereen zich wel eigenaar kan noemen van een heel land. De mafia is evenmin eigenaar van heel Sicilië als dat de Nederlandse overheid of democratie eigenaar is van heel Nederland.

49. Wat is het beste libertarische weerwoord op deze kritiek: vrije markt is meestal goed, maar toch is soms regulering nodig om de scherpe kantjes van het kapitalisme af te halen (zie de negentiende eeuw)?

Dat kan zijn, maar regulering is nu eenmaal niet moreel.
Het is een mythe dat regulering goed is voor armen. In werkelijkheid gingen arm en rijk er in de negentiende eeuw flink op vooruit dankzij de relatief vrije markt.

14.Nawoord

50. Welke van de volgende stellingen klopt het beste volgens de makers van deze cursus?

Deze cursus geeft je een inleiding in het libertarisme.
Deze cursus omvat de volledige libertarische theorie.
Deze cursus geeft je een goede basiskennis van het libertarisme.